Wix Erişilebilirlik: Herkese Açık Web Sitesi Tasarım Rehberi

Web erişilebilirliği, web sitenizin engelli bireyler dahil herkes tarafından kullanılabilir olmasını sağlamak anlamına gelir. Dünya nüfusunun yüzde 15'inden fazlası bir tür engelle yaşamaktadır. Bu kişiler görme, işitme, motor veya bilişsel engellerle karşı karşıyadır ve web sitelerini farklı yardımcı teknolojilerle kullanmaktadır.

Peki bu sizin web sitenizi neden ilgilendiriyor?

İlk olarak erişilebilirlik bir hak meselesidir; herkesin bilgiye eşit erişimi olmalıdır. İkinci olarak Türkiye dahil birçok ülkede erişilebilirlik yasal bir zorunluluktur. Üçüncü olarak erişilebilir siteler daha iyi SEO performansı gösterir. Ve son olarak erişilebilirlik, potansiyel müşteri kitlenizi genişletir.

WCAG Standartları Nedir?

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), web erişilebilirliği için uluslararası standartları belirleyen kılavuzdur. W3C (World Wide Web Consortium) tarafından geliştirilmiştir ve üç uyumluluk seviyesi sunar.

A seviyesi, minimum erişilebilirlik gereksinimlerini karşılar. AA seviyesi, çoğu yasal düzenlemenin hedeflediği standarttır ve genel kabul görmüş erişilebilirlik düzeyini temsil eder. AAA seviyesi, en yüksek erişilebilirlik standardıdır ancak tüm içerik türleri için ulaşılması her zaman mümkün değildir.

Çoğu işletme web sitesi için AA seviyesi hedeflenmelidir.

WCAG dört temel ilke üzerine kuruludur: algılanabilirlik, işletilebilirlik, anlaşılabilirlik ve sağlamlık. Her ilke, web içeriğinin engelli kullanıcılar tarafından erişilebilir olması için gerekli koşulları tanımlar.

Wix'in Yerleşik Erişilebilirlik Araçları

Wix, erişilebilirliği platform düzeyinde desteklemektedir. Wix Erişilebilirlik Sihirbazı, sitenizin erişilebilirlik durumunu otomatik olarak analiz eder ve iyileştirme önerileri sunar.

Wix'in otomatik olarak sağladığı erişilebilirlik özellikleri şunlardır: klavye navigasyon desteği, ekran okuyucu uyumluluğu, odak göstergeleri, ARIA etiketleri ve erişilebilirlik beyanı sayfası. Bu özellikler her Wix sitesinde varsayılan olarak mevcuttur.

Ancak otomatik özellikler tek başına yeterli değildir. İçerik düzeyinde erişilebilirlik sizin sorumluluğunuzdadır.

Görsel Erişilebilirlik

Görme engelli kullanıcılar, web sitelerini ekran okuyucu yazılımları aracılığıyla kullanır. Bu yazılımlar sayfadaki metinleri sesli olarak okur. Görselleri ise okuyamaz; bu nedenle her görsele açıklayıcı alt metin eklemeniz gerekir.

Alt metin yazarken görselin ne gösterdiğini kısa ve net olarak açıklayın. "Görsel" veya "resim" gibi genel ifadeler kullanmayın. Dekoratif görsellere boş alt metin atayın; ekran okuyucuların bunları atlamasını sağlayın. Bilgi taşıyan görseller için detaylı açıklama yazın.

Renk kontrastı da görsel erişilebilirliğin kritik bir unsurdur. Metin ve arka plan arasındaki kontrast oranı AA standardı için en az 4.5:1 olmalıdır. Büyük metinler için bu oran 3:1'e düşer. Wix'in renk seçicisinde kontrast oranını kontrol edebilirsiniz.

Renk körü kullanıcıları da düşünün. Bilgiyi yalnızca renkle iletmeyin; renk ile birlikte şekil, metin veya simge gibi ek göstergeler kullanın. Örneğin bir form hatasını yalnızca kırmızı renk ile göstermek yerine, hata simgesi ve metin ile de belirtin.

Klavye Erişilebilirliği

Motor engelli kullanıcılar fare kullanamayabilir ve web sitesini tamamen klavye ile kullanır. Bu nedenle sitenizin tüm işlevlerinin klavye ile erişilebilir olması gerekir.

Tab tuşu ile sayfadaki tüm etkileşimli öğeler arasında gezinilebildiğinden emin olun. Odak sırası mantıksal olmalıdır; yukarıdan aşağıya, soldan sağa şeklinde ilerlemeli. Her etkileşimli öğede görünür bir odak göstergesi olmalıdır; kullanıcı hangi öğede olduğunu görebilmelidir.

Klavye tuzaklarından kaçının. Kullanıcı bir öğeye girdiğinde Tab tuşu ile çıkamıyorsa bu bir klavye tuzağıdır ve erişilebilirlik ihlalidir. Modal pencereler ve açılır menüler özellikle bu sorunun yaşandığı alanlardır.

Skip navigation bağlantısı ekleyin. Bu bağlantı, klavye kullanıcılarının her sayfa yüklenişinde menüyü tekrar tekrar geçmek zorunda kalmasını önler. Sayfanın en üstüne "İçeriğe Geç" bağlantısı eklemek standart bir erişilebilirlik uygulamasıdır.

Form Erişilebilirliği

Formlar, web sitesindeki en kritik etkileşim noktalarıdır ve erişilebilirlik açısından özel dikkat gerektirir. Her form alanının bir etiketi (label) olmalıdır; placeholder metni etiket yerine kullanılmamalıdır.

Hata mesajları açık ve yönlendirici olmalıdır. "Hata oluştu" yerine "E-posta adresi geçersiz, lütfen geçerli bir e-posta adresi girin" gibi açıklayıcı mesajlar kullanın. Hata mesajlarını ekran okuyucuların algılayabilmesi için ARIA live regions kullanarak dinamik olarak bildirin.

Zorunlu alanları hem görsel olarak hem de ARIA nitelikleri ile işaretleyin. Form gönderim sonucunu kullanıcıya net olarak bildirin; başarılı gönderimde onay mesajı, hata durumunda düzeltme rehberi sunun.

Multimedya Erişilebilirliği

Video içerikleri için altyazı sağlayın. İşitme engelli kullanıcılar videoları altyazı ile takip eder. Otomatik altyazı oluşturma araçları mevcuttur ancak doğruluğunu kontrol etmeniz gerekir.

Sesli içerikler için metin alternatifi sunun. Podcast veya sesli açıklama içeren sayfalarda transkript sağlayın. Otomatik oynatılan ses veya video kullanmayın; bu özellik ekran okuyucu kullanıcılarını ciddi şekilde rahatsız eder.

Animasyonlar ve hareketli içerikler epilepsi tetikleyebilir. Saniyede üçten fazla yanıp sönen içerik kullanmayın. Kullanıcıların animasyonları durdurabilmesi veya devre dışı bırakabilmesi için bir kontrol sunun.

Semantik HTML ve ARIA

Doğru HTML yapısı, erişilebilirliğin temelidir. Başlık hiyerarşisini doğru kullanın; H1'den H6'ya kadar sıralı şekilde ilerleyin. Başlık seviyesi atlamayın; H1'den sonra doğrudan H3 kullanmayın.

Listeler için doğru HTML etiketlerini kullanın. Navigasyon menüsü için nav etiketi, ana içerik için main etiketi ve tamamlayıcı bilgiler için aside etiketi kullanın. Bu semantik yapı, ekran okuyucuların sayfayı doğru şekilde yorumlamasını sağlar.

ARIA (Accessible Rich Internet Applications) etiketleri, standart HTML'in yeterli olmadığı durumlarda ek erişilebilirlik bilgisi sağlar. Açılır menüler için aria-expanded, sekme panelleri için aria-selected ve canlı içerik güncellemeleri için aria-live kullanılır.

Erişilebilirlik Testi Nasıl Yapılır?

Sitenizin erişilebilirliğini düzenli olarak test etmeniz gerekir. Otomatik test araçları hızlı tarama sağlar ancak tüm sorunları tespit edemez.

Otomatik araçlarla başlayın. Wix'in yerleşik erişilebilirlik denetçisini çalıştırın. Chrome'un Lighthouse aracında erişilebilirlik puanını kontrol edin. Wave veya axe gibi tarayıcı eklentileri ile detaylı analiz yapın.

Manuel test de şarttır. Fareyi kullanmadan sitenizi tamamen klavye ile gezmeyi deneyin. Ekran okuyucu yazılımı ile sitenizi deneyimleyin. Tarayıcının zoom özelliği ile metni büyüttüğünüzde düzenin bozulup bozulmadığını kontrol edin.

Kullanıcı testleri en değerli geri bildirimi sağlar. Engelli kullanıcıların sitenizi test etmesi, otomatik araçların tespit edemediği sorunları ortaya çıkarır.

Erişilebilirlik Beyanı

Web sitenize bir erişilebilirlik beyanı sayfası eklemek hem yasal gereklilik hem de iyi niyet göstergesidir. Bu sayfada sitenizin hedeflediği erişilebilirlik standardını, bilinen erişilebilirlik sorunlarını, bu sorunları gidermek için planlarınızı ve erişilebilirlik sorunlarını bildirmek için iletişim bilgilerinizi belirtin.

Wix, otomatik olarak bir erişilebilirlik beyanı şablonu sunar. Bu şablonu özelleştirerek sitenize özgü bilgileri ekleyebilirsiniz.

Sonuç

Web erişilebilirliği, etik bir sorumluluk olmasının ötesinde iş stratejinizin önemli bir parçasıdır. Erişilebilir bir web sitesi daha geniş bir kitleye ulaşır, SEO performansı artar, yasal gereklilikleri karşılar ve marka itibarınızı güçlendirir. Wix'in sunduğu yerleşik erişilebilirlik araçlarını kendi içerik uygulamalarınızla destekleyerek sitenizi herkes için kullanılabilir hale getirebilirsiniz. Erişilebilirlik denetimi ve optimizasyonu konusunda profesyonel destek almak isterseniz, WixSupport ekibi olarak sitenizin WCAG uyumluluğunu sağlıyoruz.